Een BeLaTafel voor basisschool de Bijenkorf

Remco de Kluizenaar 05-07-2018
3 reacties

Bekijk de projecten van de 11 uitgekozen scholen hieronder.

Een co-creatieproces in een 'world-café' opzet waarin het stokje van brainstormen word doorgegeven van jong naar oud, leidt tot een ontwerp van een "BeLaTafel". Dit is een object voor de openbare ruimte van de school, dat leerlingen bedenken nav lessen over duurzaamheid en kunstworkshops.

Een BeLaTafel voor basisschool de Bijenkorf

Met een kunstenaar en onze kinderen willen we een creatief proces aangaan, om een BelaTafel te ontwerpen.

De Ireneschool in Wageningen bestaat bijna 70 jaar. Vanaf de tweede helft van 2018 gaan we verder onder een nieuwe naam in een nieuw gebouw aan de andere kant van de straat. Vanwege deze verandering vinden we het interessant om een kunstenaar de kinderen te laten begeleiden om iets van henzelf aan de nieuwe school te mogen toevoegen. We willen dit project na de verhuizing in 2019 laten plaatsvinden. De school waarover we dan praten is Basisschool de Bijenkorf https://www.basisschooldebijenkorf.nl

De school heeft deze naam niet voor niets gekozen: we willen de kinderen opleiden tot deel van een duurzame (verduurzamende) maatschappij op alle vlakken met extra aandacht voor het het ecologische. De grootste uitdagingen van de toekomst zullen waarschijnlijk liggen op het gebied van klimaatverandering, natuurbehoud en het voorzien in de energie- en voedselbehoefte van de wereldbevolking.

Maar laten we klein beginnen, bij de school zelf. Een “Bela-Tafel”, wat is dat? Een woord dat nog niets betekent, maar wel diverse suggesties in zich draagt. De kinderen gaan invullen wat het wordt. Is het een tafel? Wat is dan een Bela? is het een tafel met lades en wat voor duurzaams zit daar in, een oesterzwammenkwekerij op koffiedik? Staat het La voor lalala, voor muziek? Is het een tafel waar je op kan liggen met snaren aan de onderkant, waar een kind op kan gaan liggen om de trilling van het geluid te voelen, zodat je elkaar kan masseren met muziek, elkaar kan “be-laën dus? Is het een vierkante meter moestuin waarop de kinderen s-la kunnen kweken? Een toren van tafels waar je in kan klimmen met bijenhotel-functie? Of is het een cijfer-spel waarin niet de tafel van drie maar de tafel van Bela een rol speelt? In ieder geval wordt het niet een vantevoren vastgesteld object, wellicht zelfs geen tafel, ben je belatafeld: De kinderen ZELF gaan brainstormen vanuit het woord “bela-tafel” en de input over duurzaamheid die de kunstenaar geeft. Ze worden expliciet gevraagd na te denken over wat zijzelf voor hun eigen (school)omgeving waardevol, leuk of belangrijk vinden.

 

de input van de kunstenaar:

  • We vertrekken vanuit een introductie op het woord “duurzaamheid” door te kijken naar een aantal ontwikkelingen op het gebied van voedsel (denk aan: eendenkroos en algen kweken voor menselijke consumptie, aquaponing), op het gebied van energie (energie opwekken uit de wortels van planten, zoals het Wageningse bedrijf Plant-E dat doet, enkele niet uitgevoerde windmolen ontwerpen die misschien nog steeds kans van slagen hebben, zoals de ‘laddermolen’ van Wubbo Ockels, onze eigen Nederlandse ruimtevaart held) en op het gebied van klimaatverandering en wonen (drijvende huizen, mobiele tiny houses)
  • Daarnaast gaan de kinderen creatieve workshops volgen; ze worden geblinddoekt en krijgen voorwerpen in handen waarmee ze muziek kunnen maken. Ze gaan tekenen vanuit het onderbewuste, een kras-invulmethode, die snel leidt tot onverwacht beeldmateriaal, ook bij kinderen die denken dat ze niet kunnen tekenen.

Na deze fase van input geven aan het cognitieve brein en aan het onderbewuste via muziek/klank en tekenaktiviteiten, gaan de kinderen aan het brainstormen en tekenen met elkaar en met de kunstenaar. Hierbij gebruiken we het los omlijnde idee van een “BelaTafel” als stip op de horizon, als kader, waarbinnen het denken alle kanten op mag gaan. Het eindresultaat wordt een blijvend, tastbaar object in de openbare ruimte van de school (binnen of buiten), wat we vooraf expres niet willen voorspellen en voorkauwen. Dit komt op een mooi moment met het eigen maken van de nieuwe school. Deelresultaten van het creatieve proces zoals de tekeningen en ideeen van de kinderen, tot inspirerende schetsen verwerkt door de kunstenaar, krijgen tijdens het project een plek in het gebouw.

 

co-creatieproces met verschillende leeftijden

Dit project loopt over drie leerjaren (groep 4, 6 en 8) en is qua planning gebaseerd op een world-café opzet. World-café is een opzet van brainstormen die veel in co-creatie sessie wordt gebruikt bij bedrijven en overheden, waarbij deelgroepen bezig gaan over een onderwerp, om vervolgens het ‘estafettestokje’ over te dragen op een volgende groep. De kunstenaar geeft in schetsen en mondeling een samenvatting van waar de vorige klas is gebleven, wat voor ideeen hier uit zijn gekomen en hier kan de volgende klas op voortborduren.

De volgorde van leerjaren is van jong naar oud, zodat gaandeweg in het proces de oudere leerlingen zich wat meer kunnen bemoeien met en geconfronteerd worden met de realiteit van de uitvoering, zoals materialen, budget, veiligheid, plaatsing, randvoorwaarden die de school stelt.

 

samenwerking kunstenaar en school:

Dit projectplan is tot stand gekomen in wisselwerking met de school en beeldend kunstenaar Remco de Kluizenaar. Remco heeft een brede orientatie op duurzaamheid door zijn opleiding aan de Wageningen Universiteit en diverse kunstprojecten met duurzaamheidsthema’s in de afgelopen 10 jaar, van voorstellingen op Oerol tot aan faciliterend tekenen bij brainstormsessie met ondernemers die de eiwitsector plantaardiger willen maken. Daarom is hij een kunstenaar die past bij dit project. De school, in de persoon van directeur Hans van Holland, begeleidt hem bij het uiteindelijke inplannen van het project bij de vertaalslag van bovenstaand plan naar de realiteit van de verschillende leeftijdsgroepen en hun lopende lesprogramma.

 

Het proces is belangrijker dan het resultaat

De manier van werken, afwisselend cognitief, informatievergarend, dan speels, onderbewust, in co-creatie tussen de leerjaren en met een creatief ambachtsman als inspirator, is een waardevolle kennismaking met creatieve processen in het algemeen. Om dit vooral op duurzaamheid te richten is een oefening waarmee we onze leerlingen graag voorbereiden op de toekomst, passend bij de nieuwe identiteit van de school “de Bijenkorf”, die geheel rondom duurzaamheidsthema’s is opgebouwd. De school is al bezig met de inrichting van het schoolplein met moestuinen, bijenhotel, etc. Dit project mag iets extra’s, iets onverwachts toevoegen aan wat er al loopt vanuit de school. Het proces er naartoe, met een blijvend resultaat als herinnering past goed in de fase waarin de school in 2019 is: een nieuwe energie, een nieuwe start, een versterkte band met duurzaamheid in de identiteit van de school.

De jury over dit idee:
Het plan van De Bijenkorf voor een BeLaTafel wordt door de jury unaniem geselecteerd. Het is een mooi uitgewerkt plan waarbij vanaf het begin veel ruimte en mogelijkheid is voor inbreng en creativiteit van de kinderen.
Er is een duidelijke koppeling met de maatschappelijke thema’s van nu, klimaatverandering, natuur–behoud, energie. Toch is de school erin geslaagd het plan klein en behapbaar te houden. Er is al nagedacht over de samenwerking met de kunstenaar. Er ligt geen vast eindproduct, de fantasie en creativiteit van de kinderen staat voorop. De jury leest dat er middels het plan een bijdrage geleverd wordt aan zowel kunst–educatie als bewustwording op het gebied van duurzaamheid. Het plan vormt een spannend geheel waaruit veel creativiteit blijkt. Ook een pluspunt is de verbinding van het plan in het jaarplan van de school.
Qua timing past het rond de verhuizing naar het nieuwe gebouw aan de andere kant van de straat.
De tip van de jury zou zijn te zorgen voor brede betrokkenheid binnen én buiten de school.

Afbeeldingen

Reageren

Twitter

3  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

 
 

@Remco: bedankt voor je bijdrage. De Bijenkorf heeft al leuke ideeën om leerlingen bewust te maken van een duurzame toekomst. Scholen kunnen hun project tot de zomervakantie indienen. Na de zomer hoor je of jouw school bij de 10 geselecteerde scholen zit.

Remco 06-07-18 om 0:35

Hallo Jolijn,
dank voor je reaktie. Ik zie in de tekst dat we van de directeur van de Bijenkorf enkel de voornaam hebben genoemd. Hans van Holland is zijn volledige naam, te bereiken via www.basisschooldebijenkorf.nl
Dit even los hier vermeld als reaktie omdat wijzigen niet meer kan na indienen.
groeten, Remco

Hallo Remco, ik heb de naam aangepast. Mocht je de komende tijd nog dingen willen aanpassen of toevoegen, dan kun je dit ook zelf doen. Klik op het potlood icoontje 'Wijzigen'. Dan kun je de tekst aanpassen, maar ook foto's, filmpjes en bestanden toevoegen. Groeten van Jolijn