Wageningse Josefschool legt een “Rivijver” aan.

Remco de Kluizenaar 11-07-2018
44576 keer bekeken 2 reacties

Bekijk de projecten van de 11 uitgekozen scholen hieronder.

In aansluiting bij een duurzaamheidsproject met thema's Water en Energie dat wij eind 2019 met twee combiklassen 5-6 draaien, komt het kunstproject "Rivijver" als verdiepingsprogramma. De leerlingen verzinnen naar aanleiding van lessen over duurzaamheid en kunstworkshops zelf wat een "Rivijver" is.

 

Wageningse Josefschool legt een “Rivijver” aan.

De Josefschool (directeur Marc van de Snepscheut) in Wageningen werd aangenaam verrast door een bezoek van kunstenaar Remco de Kluizenaar als ‘ambassadeur’ van het project Mijn Ideale School. In afstemming met hem kwamen we op het voorstel om een Rivijver te laten ontwerpen door onze kinderen. Dit gebeurt in een co-creatieproces in een world-café opzet met twee duogroepen 5-6, vertrekkend vanuit de thema’s Duurzaamheid en Water.

 

Rivijver?

Dit tot de verbeelding sprekende, maar niet bestaande woord heeft iets van Rivier en Vijver in zich. De rode draad van zowel de duurzaamheidslessen als de kunstworkshops is: Water.

De “Rivijver” zou een opslagvat kunnen worden, waarin met zelfgebouwde zonneboilers van tuinslang, hout en zwarte verf warmte wordt opgeslagen, om een klaslokaal in de winter mee te verwarmen, of misschien wel een verborgen kunstwerk, verstopt in de vorm van tuinslang vlak onder de stoeptegels, waar het warme water van de “Rivijver” leidt tot een kunstwerk dat enkel zichbaar is bij sneeuwval. Maar net zo goed zou er een paddenpoel of een hemelwateropslag (regenton met kraantje), passend bij de (moes)tuinen op het schoolplein, uit kunnen komen. De leerlingen worden verzocht hun creativiteit in te zetten om te bedenken wat zij zouden wensen voor de binnen- of buitenruimte van de school. De kunstenaar vertaalt dit in samenspraak met de school naar een plan dat haalbaar en wenselijk is binnen de randvoorwaarden die de school stelt (denk aan: veiligheid, inpassing in openbare ruimte van de school).

 

Het Water krijgt in de lessen, workshops en brainstormsessies met de kinderen verschillende rollen:

  • op het gebied van duurzaamheid zijn er veel associaties met water te maken. Om er een paar te noemen: heviger wordende regenval/droogte, zeespiegelstijging en plasticsoep vanuit de probleemkant en vanuit de kant van de duurzame oplossingen: aquatische teelt als lokale voedselbronnen voor de toekomst, waterkrachtcentrales en ondergrondse warmte-opslag op het gebied van energie.
  • Op het schoolplein is al wel veel groen en een bijenhotel aanwezig, maar nog niets met water, we staan open voor een toevoeging op het gebied van duurzaamheid en water.
  • we vinden het ook interessant als de kunstenaar met de leerlingen werkt rondom de symbolische betekenissen van en de artistieke mogelijkheden met water.

 

fases van het project:

1. De kunstenaar licht de kinderen in over een aantal hoopgevende technische ontwikkelingen op het gebied van Duurzaamheid die iets met water te maken hebben (o.a. de hierboven genoemde).

2. De kinderen gaan met esthetische kwaliteiten van water aan de slag:

  • ze mogen zingen in een microfoon en daarmee water in beweging zetten; de golfpatronen die hun stemmen veroorzaken worden met een overheadprojector op de muur groot geprojecteerd. (een opstelling die in de centrale ruimte van de school staat met de kunstenaar als begeleider)
  • in de klas komt een workshop waarin we een soundscape gaan maken met watergeluiden (klotsen,  gieten, schudden, belletjes met een rietje blazen), hier wordt een opname van gemaakt. De kinderen worden gevraagd thuis iets te verzinnen en dit mee te nemen als input voor de soundscape

3. De ontwerpfase: het woord Rivijver wordt gebruikt als uitgangspunt om tot een ontwerp te komen voor een blijvende herinnering aan het proces waar de openbare ruimte van de school kwaliteit mee wint. Is het een Rivier, een Vijver, een speeltafel met water, of is het zelfs een klankspel op het engelse woord “Reviver”? De kinderen zelf komen met onverwachte oplossingen en de kunstenaar scout hierin ideeën die hij op een hoger plan getrokken kan visualiseren voor en met de kinderen.

 

Planning:

De Josefschool (Jenaplanschool St. Josef) is een school die, zoals alle Jenaplanscholen, veel vanuit projecten werkt. Hier moet een nieuw project zoals deze bij ingepast worden. Begin 2019 is er een breed project op de school over kunst. Hierbij is het minder passend om er een tweede agenda “duurzaamheid” overheen te leggen. In de tweede helft van kalenderjaar 2019 staat echter een duurzaamheidsproject met als thema’s Energie en Water gepland voor de twee combigroepen 5-6.

De kerndoelen die aansluiten bij dit project zijn:

  • kerndoel 39: De leerlingen leren met zorg om gaan met het milieu.

  • kerndoel 45: De leerlingen leren oplossingen voor technische problemen te ontwerpen, deze uit te voeren en te evalueren. 

Aspecten die we graag zien terugkomen zijn: ontwerpen / creatief denken / onderzoeken / leren door te ervaren / vergroten van de kennis van de wereld (in dit geval met name duurzaamheid).

Het kunstproject “Rivijver” zoals Remco de Kluizenaar dat voorstelt, is daarom een perfecte aanvulling om het duurzaamheidsproject van eind 2019 te versterken en verdiepen. In de combinatie Duurzaamheid en Water die in het project “Rivijver” besloten zitten, komt vanzelfsprekend ook het thema Energie voorbij. Het is daarom een welkome aanvulling en verdieping van het duurzaamheidsproject.

 

Proces: World-café / co-creatie

De klassen worden bij de brainstorms en ontwerpsessies in kleine groepen verdeeld. Ze schuiven “in carroussel” door van tafel naar tafel. Ze komen aan bij de tafel waar een vorige groep bezig is geweest en moeten daar voortbouwen op de nalatenschap van hun voorgangers. Zo kunnen de kinderen “stapelen” op elkaars ideeen. Dit is los gebaseerd op de “deep-democracy” methode “world-café” waarmee in Latijns America veel breed gedragen beslissingen voor gemeenschappen genomen worden en die bij Europese bedrijven en overheden op diverse manieren ingezet wordt voor innovatie brainstorms en co-creatie.

De inhoud van de water-soundscape wordt een groot “Gesamtkunstwerk” waarin de resultaten van de beide groepen gecombineerd worden, tot een geluidstrack die aan de hele school gepresenteerd kan worden.

 

status van dit plan:

Bovenstaande plan is een “schets in grote lijnen en tot de verbeelding sprekende details” dat Remco de Kluizenaar ons stuurde naar aanleiding van een fijn gesprek en enkele telefoontjes met directeur Marc van der Snepscheut. Na de zomervakantie willen we het plan concreter maken. Dit wordt gedaan in samenspraak met kunstenaar Remco en de docenten van de projectgroep Energie & Water 2019: Eva Geurken, Karin de Lange, Ingrid Bosch en Roos Leijenhorst (docenten van groepen 5-6). De peilers waarop het tot in details uitgewerkte plan "Rivijver" zal rusten, zijn: Duurzaamheid + Water als kernbegrippen, informatie en tot de verbeelding sprekende kunstworkshops als lesinhoud, een gevoel van 'buzz' in de hele school, met name in de deelnemende groepen, co-creatie met 2 combiklassen 5-6, blijvend eindresultaat. De uitvoering is gepland in de tweede helft van kalenderjaar 2019.

De jury over dit idee:
Het plan van de Jozelfschool voor een Rivijver is een mooi en compleet plan volgens de jury.
Er is vanaf het begin veel ruimte en mogelijkheid voor inbreng en creativiteit van de leerlingen.
De aansluiting op het bestaande duurzaamheidsproject binnen de school is een pluspunt.
Hoewel het initiatief voor het indienen van het plan bij de kunstenaar lag en niet bij de school, ziet de jury een brede betrokkenheid in een uitgewerkt plan. Er is nagedacht over de inbedding van het project in het schooljaar 2018-2019. De koppeling met het reeds gepland duurzaamheidproject maakt de haalbaarheid en de uitvoerbaarheid realistisch. Het centrale thema water valt goed bij de jury.
De tip van de jury is om bij de uitwerking van het dat nu een schets in grote lijnen is niet alleen de kunstenaar en de docenten te betrekken, maar ook al leerlingen.

Afbeeldingen

Reageren

Twitter

2  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

 
 
We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.

Een momentje...

@Remco: bedankt voor je bijdrage. Mooi dat de Josefschool met de Rivijver aandacht besteedt aan duurzaamheid en water. Scholen kunnen hun project tot de zomervakantie indienen. Na de zomer hoor je of jouw school bij de 10 geselecteerde scholen zit.

Cultuurmij Oost 13-07-18 om 11:50

@Remco: Jullie hebben al een mooi uitgebreid plan! Mooi om te zien dat er echte co-creaties aan worden gegaan. De bewustwording van watergebruik wordt goed zichtbaar als dit plan wordt uitgevoerd! Mochten jullie nog foto's/ schetsen voeg ze hier toe dan krijgen we een nog completer beeld van het project!