19. Turmac Cultuurfabriek in Zevenaar

Het is tijd om te stemmen op een van de twintig prachtige projecten die zijn genomineerd voor de Gelderse prijs voor ruimtelijke kwaliteit met als thema Brede blik op ruimte.

Van 14 september 2020 tot en met 14 december 2020 kan iedereen 1 stem uitbrengen op een van de onderstaande projecten. Mogelijk ontvangt dat project de publieksprijs. Een bedrag van 10.000,00 euro waar ze het project nog beter mee kunnen maken. Dus breng nu je stem uit en vraag collega’s, vrienden en kennissen om hetzelfde te doen en stuur hen deze link www.gelderland.nl/gprk2020-stemmen en gebruik #GPRK2020

Hoe kun je stemmen?

Stap 1.  Maak een account als je die nog niet hebt

Stap2. Bevestig je registratie via de mail die je ontvangt (misschien in je spambox)

Stap 3.  Log in op je account

Stap 4. Breng je stem uit. De mogelijkheid om te stemmen verschijnt op de pagina van de nominaties zodra je bent ingelogd.

Stap 5. geef in het reactieveld van het project aan waarom dit project volgens jou moet winnen. De stemmer met de best onderbouwde mening ontvangt een leuk prijzenpakket.

We zijn ons ervan bewust dat we veel van je vragen, maar we willen dat deze prijs veilig en eerlijk verloopt. Daarom willen we dat je een account aanmaakt. Mocht je alleen een account willen om te stemmen, dan kun je je account direct weer verwijderen.

De bekendmaking van de winnaar van de publieks en juryprijs van de Gelderse prijs voor ruimtelijke kwaliteit 2020 is op 18 december 2020.

De Turmac Cultuurfabriek is hét Podium voor Samenwerking van Zevenaar en de Liemers. Deze voormalige sigarettenfabriek biedt nu ruimte aan een levendig cultureel-maatschappelijk aanbod. Kortom een plek met historie die op een eigentijdse en duurzame manier samenwerking en ontmoeting stimuleert!

Keuzemenu ambities

Energietransitie
Klimaatadaptie
Circulaire economie
Economisch vestigingsklimaar
Bereikbaarheid
Woon- en leefomgeving

In de gemeente(n)

Zevenaar (met culturele functies voor alle Liemerse gemeenten)

Omschrijving van de ligging van het project

De voormalige sigarettenfabriek is gelegen op de grens van het centrumgebied van Zevenaar en aan de groene long van het landgoed Huys Sevenaer. Daarnaast ligt de Cultuurfabriek op steenworpafstand van het station en is zij bereikbaar per auto en fiets, met ruim voldoende parkeergelegenheid in de omgeving.

Periode van realisatie van het project

Bouwrealisatie vanaf 2015 tot 2020

De belangrijkste actoren in en rond het project

Culturele instellingen zoals Kunstwerk! (Liemers Museum, Bibliotheek, Volksuniversiteit) en Filmhuis Zevenaar. Daarnaast welzijnsorganisatie Caleidoz, RSD de Liemers, Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg, STMR Sociaal Raadsliedenwerk, Cultuurhistorische Vereniging Zevenaar (CVZ), Grand Café HAL12, omwonenden en gemeente Zevenaar. Financiële bijdragen van Provincie Gelderland (sterk bestuur), VSB Fonds en het Fonds voor Cultuurparticipatie.

Beknopte beschrijving van het gerealiseerde project

De Turmac Cultuurfabriek is hét Podium voor Samenwerking van Zevenaar en de Liemers. In deze oude sigarettenfabriek is ruimte geboden aan een levendig cultureel-maatschappelijk aanbod. De Turmac is een begrip in Zevenaar en de Liemers. Sinds 1920 was hier een sigarettenfabriek gehuisvest die de grootste werkgever van de omgeving was. Vanaf 2008 is de fabriek gesloten en is gestart met de duurzame herontwikkeling van het terrein naar een nieuw stadskwartier waarbij de voormalige fabriekshal een belangrijke spilfunctie heeft gekregen, de Turmac Cultuurfabriek. Waar eens de geur van tabak overheerste waait nu een frisse wind vol nieuwe energie. Binnen het project trekken verschillende organisaties en initiatieven samen op om van de Turmac Cultuurfabriek een plek te maken die uitnodigt tot co-creatie om maatschappelijke uitdagingen in de Liemers aan te pakken. Een ontmoetingsplek voor inwoners. De Turmac Cultuurfabriek maakt onderdeel uit van de totale ontwikkeling van het voormalige BAT-terrein. Op dit terrein wordt een nieuw stadskwartier ontwikkeld met circa 200 woningen en een cultuurfabriek. Dit terrein is gelegen aan de rand van de binnenstad van Zevenaar en was jarenlang niet toegankelijk vanwege de aanwezigheid van tabak (douaneterrein). Met de ontwikkeling van dit terrein is een groot deel van Zevenaar weer bereikbaar geworden. Er worden nieuwe verbindingen en ecologische routes aangelegd. Met de ontwikkeling van het terrein is het gebied weer toegankelijk geworden waardoor de leefomgeving sterk verbeterd is - wandelroutes over het terrein verbinden de stad met het buitengebied en het naastgelegen landgoed. De Turmac Cultuurfabriek vormt het hart van de ontwikkeling. De voormalige fabriekshal is verbouwd, daarbij zijn de kenmerkende elementen zoveel mogelijk behouden. Daarnaast is gekozen voor een duurzame strategie. In de Turmac Cultuurfabriek hebben diverse culturele en maatschappelijke partijen een plek gevonden en werken samen waardoor meer ontstaat dan de som der delen. De cultuurfabriek is een plek voor iedereen, waar men elkaar in vrijheid kan ontmoeten.

Opmerkelijke ruimtelijke kwaliteiten uitgelicht

Bij de ontwikkeling van de Turmac Cultuurfabriek zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: A. Het behoud en de ontwikkeling van onze culturele en maatschappelijke dienstverlening De Liemers is een actieve regio. Onderwijs, zorg, cultuur, economie – de mensen zetten hun schouders eronder. Toch heeft ook deze regio te maken met krimp en druk op sociale en culturele budgetten, waardoor onze faciliteiten in gevaar komen. Hoe zorgen we ervoor dat we ook in de toekomst nog in de kleinere kernen een boek bij de bieb kunnen lenen? Hoe blijven we ons inzetten voor het welzijn van jong en oud? Voor de toegankelijkheid van onderwijs, zorg en cultuur? Hoe zetten we in op duurzaamheid in de breedste zin van het woord? De Turmac Cultuurfabriek probeert hier voor de Liemers een antwoord op te geven. Deze prachtige voormalige productiehal is omgedoopt tot Podium voor Samenwerking. Verschillende organisaties vestigen zich als partners in de Cultuurfabriek. Samen bieden ze sociale, educatieve en culturele programma’s aan om onze levendige lokale samenleving ook werkelijk levendig houden. B. Uitdragen van geschiedenis en cultuurhistorie Deze fabriek is als werkgever zo belangrijk geweest voor zoveel mensen in Zevenaar en omgeving dat we deze geschiedenis willen blijven uitdragen. Vrijwel iedereen in onze gemeenschap heeft een familielid dat hier gewerkt heeft, het is een levend stukje cultuurhistorie. De productiehal is een kenmerkend gebouw en werd in 2007 door minister Plasterk op de lijst van beeldbepalende naoorlogse monumenten gezet, de zogeheten Top 100 Nederlandse monumenten 1940-1958. Architect Rowin Petersma heeft een ontwerp voor de hal gemaakt dat nu is gerealiseerd. De hal is open en ruimtelijk gebleven met lange zichtlijnen, grote daklichten, de stalen draagconstructie en de mooie hoogte. De oude fabrieksvloeren, de plafonds en de leidingen zijn overal gehandhaafd en materialen uit het BAT complex of de omgeving zijn hergebruikt. Zo is de oude sfeer levend gehouden en aangevuld met nieuwe warme materialen, kleuren en plekken die de hal groots laten en intiem maken. Daarnaast krijgt kunst een belangrijke plek in het gebouw. In het verleden waren in de hele fabriek gerenommeerde kunstwerken te zien. Dit werd gedaan om de productiviteit en arbeidsvreugde te verhogen. Deze Peter Stuyvesantcollectie was de grootste verzameling van naoorlogse en hedendaagse kunst die in Nederland ter veiling is gebracht. Gelukkig zijn ook een aantal werken geschonken aan de gemeente Zevenaar en deze krijgen een beeldbepalende plek in de cultuurfabriek. C. Synergie, ruimte voor ontmoeting en samenwerking In de Turmac Cultuurfabriek hebben verschillende culturele en maatschappelijke organisaties een plek gevonden. Denk daarbij aan de bibliotheek, het Liemers Museum, de Volksuniversiteit, de RSD (RSD), Filmhuis Zevenaar, welzijnsorganisatie Caleidoz, Cultuurhistorische Vereniging Zevenaar (CVZ), het streekarchivariaat De Liemers en Doesburg, de STMR en de gemeente Zevenaar. Zij zijn niet alleen gehuisvest in het gebouw maar werken samen. Het gaat om vooruitkijken naar de toekomst, om samen met verschillende organisaties vooruitstrevende, duurzame, en sociale programma’s te creëren die de leefbaarheid, “bruisendheid” en vitaliteit van de gemeente Zevenaar en omgeving stimuleren. Het gaat om elkaar versterken, om synergie. Samen zijn we meer dan de som der delen! De cultuurfabriek biedt daarnaast een plek voor haar bezoekers om te ‘zijn’, ook wel ‘third place’ genoemd: een huis der gemeenschap – niet thuis en niet op het werk, maar ergens anders, op een bruisende plek, waar je als mens anderen kunt ontmoeten in alle vrijheid. D. Duurzaamheid Energieneutraal: Het dak van de voormalige fabriek is benut voor zonnepanelen, niet alleen voor het pand zelf, maar ook omwonenden kunnen hier zonne-energie afnemen. Daarnaast is gebruik gemaakt van warmte-koude-opslag, waardoor de cultuurfabriek nagenoeg energieneutraal fu

Plan- en ontwerpproces

In 2008 werd duidelijk dat British American Tobacco het fabrieksterrein ging verkopen, het liefst aan één partij, maar dit lukte niet. In de tussentijd worden de hallen nog gebruikt als tabaksopslag en soms ingezet bij incidentele evenementen. In 2011 vragen we als gemeente, bij het vrijkomen van dit fabrieksterrein, verschillende partijen of zij interesse hebben om (samen) een nieuwe invulling te geven aan de voormalige productiehal (gebouw 12). Het zaadje voor HAL12 (nu: Turmac Cultuurfabriek) wordt geplant. In 2012 wordt het gehele terrein verkocht aan drie partijen: projectontwikkelaars De Klok Groep uit Druten en Solidiam uit Amsterdam en aan gemeente Zevenaar. Gemeente Zevenaar koopt het voormalige Turmac-hoofdkantoor (3.500 m2) en de productiehal van 7.500 m2 als ‘huis voor de gemeenschap’. Vanaf 2015 zit de publieksdienstverlening van de gemeente in de hal en in 2016 verhuist de gemeentelijke organisatie naar de aangrenzende kantoortoren. In december 2016 stelt de gemeenteraad 10 miljoen beschikbaar om de hal te herinrichten en de verschillende maatschappelijke en culturele partnerorganisaties een nieuwe plek voor synergie, ontmoeting, samenwerking en cultureel ondernemerschap te bieden. Vanaf januari 2017 zitten we elke twee weken met alle partnerorganisaties om de tafel om telkens weer een stapje voorwaarts te maken! Het is een intensief proces van partneroverleggen, gezamenlijke ontwerpsessies, informatieavonden voor omwonenden, overleg met de lokale horeca, werkgroepen over beheer, facilitair, communicatie, dienstverlening, parkeren, ICT etc. en gesprekken over het vormgeven van medegebruik van ruimtes. Alles om het brede cultureel-maatschappelijke programma in dit pand een prachtige plek te geven. De Turmac Cultuurfabriek is uiteindelijk in fases opgeleverd: per juli 2017 neemt de RSD de Liemers (RSD) intrek, voorjaar 2019 verhuist de bibliotheek en in het voorjaar van 2020 tekenen, ondanks de corona-crisis, de overige partners hun huurcontracten. Samen zijn we erg trots op wat we bereikt hebben. Voor het project zijn veel onderzoeken uitgevoerd, denk daarbij aan: staatsteun, aanbestedingsrichtlijnen voor horeca, inrichting parkeerinfrastructuur, toetsing van bestemmingsplan, centrumvisie, milieuaspecten/milieuzonering en fiscale en juridische advisering. Architect: Bureau Rowin Petersma Interieurontwerp: Studio Groen en Schild Projectleiding: Bureau Band en gemeente Zevenaar Bouwmanagement: BOAG Aannemer: WAM&VanDuren Bouwtechniek: BinX

Ambities en opgaven voor de toekomst

De Turmac Cultuurfabriek is hét Podium voor Samenwerking in de Liemers en biedt ruimte voor samen vieren, voor ontmoetingen, inspiratie, reuring, verwondering en samenwerking tussen maatschappelijke organisaties, overheid en commerciële partijen ten bate van de (lokale) maatschappij. De uitdaging waar we als collectief voor staan is het uitbouwen van een goed draaiend en inspirerend programma voor de royale Cultuurhal in de Cultuurfabriek. Deze hal van plusminus 450 vierkante meter is af te sluiten met oude loodsdeuren en opengehouden voor ontwikkeling! Het is een ruimte zonder poespas, een ruwe hal voor evenementen, tentoonstellingen, beurzen. De hal kan een motor voor creativiteit worden, maar moet zichzelf nog wel bewijzen. Het wordt de uitdaging voor de beheerorganisatie en de partnerorganisaties binnen het gebouw om, ook in tijden van corona, hier een creatieve en zinvolle invulling aan te geven.

Wat is jouw betrokkenheid bij het project?

Ik ben als ambtelijk opdrachtgever betrokken bij het project Turmac Cultuurfabriek. Dit opdrachtgeverschap vul ik samen in met collega Menno Bak. Dit project heeft een bijzondere plek in mijn hart. Het is een cruciale plek tegen de rand van de stad met prachtig cultureel erfgoed. Tijdens de afgelopen jaren heb ik in wisselende rollen meegewerkt aan de totstandkoming van de plannen. In deze laatste fase ook om in gesprek met alle partners te komen tot een goede samenwerking, duidelijke afspraken en sluitende contracten. Alhoewel dit zeker niet vanzelf is gegaan, ben ik ontzettend trots op het resultaat dat met de inzet van alle betrokkenen is bereikt. Ik geniet dagelijks van de Turmac Cultuurfabriek: van de stoerheid van het gebouw, de mensen die ernaar toe komen en alle samenwerkingen die erdoor ontstaan... Het is een prachtige plek die behouden is gebleven en een nieuw elan voor de stad brengt.

Afbeeldingen

Woonpark BAT Zevenaar

Stemmen

Twitter

Op de kaart

5  reacties

Joop de Leuw 15-09-20 om 22:07

De TURMAC Cultuurfabriek is een geweldige symbiose van cultuur en  werk. Cultuur omdat belangrijke cultuurinstellingen daar bezig zijn en Werl omdat het gemeentehuis er vrijwel direct mee verbonden is. De Cultuurfabriek heeft de prijs echt nodig al was het alleen maar om de vloer wat meer toonbaar te maken!! Authenticiteit kan ook te ver gaan!!

Tom Zwollo 21-09-20 om 20:58

Prachtige bestemming van een bijzonder industrieel WO2 erfgoed. Bijzondere locatie, mooie passende naam en met smaak verbouwd met veel aandacht voor haar verleden.

Eva Petersma 24-09-20 om 20:38

Één woord: prachtig. Het is een parel voor de stad. 

Madeleine Heijne 27-09-20 om 16:13

De Turmac Cultuurfabriek is een voorbeeld van duurzaamheid als "bodem" voor samenwerking op cultuur en maatschappelijk vlak. Het is een "bodem voor nieuwe toekomstmogelijkheden met behoud en respect voor het verleden.

Marit Koelen 28-09-20 om 16:57

De oude Grieken hadden de agora, de Romeinen het forum. Het hart van de stad, een plek waar cultuur, maatschappij en politiek samenkomen. Zevenaar voegt zich met de Turmac Cultuurfabriek in dat rijtje. Een gemoderniseerde versie van een historisch gebouw, waar alle inwoners van de gemeente en de Liemers kunnen samenkomen en samenwerken. Schitterend en prijzenswaardig!

Cookie-instellingen